محروم كننده و قاطع ارتباط ، كردند ، تا شدت مجاهدت نفسانى و بلندى روح پرهيزگار واقعى را بفهمانند . يكى از شارحان كتاب شريف كافى در مورد اين روايات مىگويد : از صفات اهل كرم و عفو از كسى است كه به آنها ستم روا داشته و از صفات لئام و پست طينتان انتقام و تشفّى و عقاب است تا غيظ و غضب درونى را كه آفتى نفسانى است دفع كنند ، اين آفت نفسانى و بيمارى روانى ، جُهّال و كسانى را كه داراى نقص روحى هستند متغير مىكند زيرا بسيار سريع در برابر هر چه مخالف هواى نفسانى آنها است متأثر مىشوند . و امّا معنى عطا كردن به كسى كه انسان را در وقت تنگدستى از عطاى خود محروم كرده اين است كه وقتى احسان به كسى كردى و او مقابله به مثل كرد يا با بدى و كفران نعمت با شما برخورد كرد از احسان او روى گردان مشو ، زيرا اگر او شكرگزارى از تو نكرد ، ديگرى چنين مىكند و اگر هم احدى از تو سپاسگزارى و تقديم نكرد ، خداوند احسان كنندگان را دوست دارد ، چنان كه در قرآن مجيد فرمود ، و در شرافت و فضل تو همين بس كه تو مورد خطاب « ايْنَ اهلُ الفضل » در روز محشور شدن اوّلين و آخرين قرار مىگيرى . و امّا مراد « صلةُ مَنْ قطعَك » اين است كه به هر وسيله ممكن با كسى كه با تو قطع رابطه كرده ، ارتباط برقرار كن ، خصوصاً اگر ارحام و بستگان نزديك تو باشد . « 1 » حال به طور جداگانه در مورد اين سه فراز سخن گوئيم : « يَعفُوا عمّن ظَلَمَه » از بهترين صفات ، گذشت از كسى است كه به انسان ظلم كرده است ، عفو معمولا در وقتى است كه انسان قدرت انتقام دارد و گرنه اگر اين قدرت را نداشته باشد مقام ، مقام صبر است نه عفو .

--> ( 1 ) . اصول كافى ، جلد 3 ، صفحه 149 . .